Học tập qua các thí nghiệm STEM là phương pháp giáo dục hiện đại, giúp trẻ mầm non khám phá khoa học một cách trực quan. Thông qua các hoạt động thí nghiệm cho trẻ mầm non, các em được khơi dậy sự tò mò, phát triển tư duy logic, khả năng quan sát và giải quyết vấn đề.
Vậy bạn đã biết các thí nghiệm STEM nào phù hợp để giúp trẻ mầm non khám phá khoa học một cách hào hứng và hiệu quả chưa? Cùng Casadei bambini tìm hiểu các thí nghiệm STEM cho trẻ mầm non khám phá khoa học thú vị nhé!
1. Các thí nghiệm STEM cho trẻ mầm non đơn giản, dễ làm
Dưới đây là những thí nghiệm STEM phù hợp với lứa tuổi mầm non phổ biến và dễ thực hiện. Hãy cùng bé vừa học vừa chơi nhé!
1.1. Thí nghiệm khoa học cho trẻ mầm non: Dầu và nước
Tuy là một hoạt động khoa học đơn giản nhưng thí nghiệm này cũng mang lại nhiều giá trị giáo dục cho trẻ mầm non. Thông qua việc quan sát hiện tượng, trẻ hiểu khái niệm ban đầu về sự khác nhau giữa các vật chất, đồng thời ghi nhớ kiến thức một cách trực quan.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Dầu ăn
- Màu thực phẩm
- Nước sạch
- Cốc hoặc chai nhựa trong suốt
- Que để khuấy
Thực hiện thí nghiệm:
- Cho nước sạch vào khoảng nửa cốc hoặc chai nhựa trong suốt
- Nhỏ vài giọt màu thực phẩm vào nước và khuấy đều
- Từ từ đổ dầu ăn vào ly nước
- Khuyến khích trẻ quan sát sự thay đổi bên trong ly
Quan sát hiện tượng:
- Khi khuấy đều, màu thực phẩm hòa tan trong nước
- Dầu ăn không hòa tan trong nước mà nổi lên phía trên, nước nằm phía dưới
- Cốc nước tạo thành 2 tầng rõ rệt (dầu ăn và màu thực phẩm được hòa tan với nước)
Giải thích hiện tượng: Dầu nhẹ hơn nước nên sẽ nổi lên trên, còn nước nặng hơn nên nằm ở phía dưới.
1.2. Thí nghiệm cho trẻ mầm non vui nhộn: Chìm hay nổi
Đây là một thí nghiệm hay giúp trẻ mầm non nhận biết rằng không phải đồ vật nào thả vào nước cũng giống nhau: có vật chìm và vật nổi. Thông qua việc dự đoán và quan sát kết quả, trẻ sẽ hình thành khái niệm về đặc điểm của đồ vật.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Một chậu để đựng nước
- Nước sạch
- Một số đồ vật quen thuộc như: thìa, viên sỏi, quả bóng nhựa, miếng xốp, nắp chai, quả táo, quả cam,..
Thực hiện thí nghiệm:
- Đổ nước sạch vào chậu
- Cho trẻ quan sát và cầm từng đồ vật
- Hỏi trẻ dự đoán đồ vật sẽ chìm hay nổi
- Lần lượt thả từng đồ vật vào chậu nước
- Khuyến khích trẻ quan sát và nêu kết quả
Quan sát hiện tượng:
- Có đồ vật nổi trên mặt nước
- Có đồ vật chìm xuống đáy chậu
- Một số đồ vật nổi một phần trên mặt nước
Giải thích hiện tượng: Những đồ vật nhẹ sẽ nổi trên mặt nước còn những đồ vật nặng hơn nước thì sẽ chìm xuống. Vì vậy, khi thả các đồ vật khác nhau vào nước, ta sẽ có các kết quả khác nhau.
1.3. Thí nghiệm vui cho bé về phản ứng hóa học: Đèn dung nham
Đèn dung nham là một thí nghiệm vô cùng thú vị giúp trẻ rèn luyện kỹ năng nhận biết sự khác nhau giữa các chất, rèn luyện khả năng quan sát, tập trung và hứng thú khám phá các hiện tượng khoa học đầy màu sắc.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Một chai nhựa hoặc cốc thủy tinh trong suốt
- Nước sạch
- Dầu ăn
- Màu thực phẩm
- Viên vitamin C sủi
Thực hiện thí nghiệm:
- Đổ nước vào khoảng một nửa chai hoặc cốc
- Nhỏ vài giọt màu thực phẩm vào nước
- Từ từ đổ dầu ăn vào cho gần đầy chai hoặc cốc
- Chờ cho dầu và nước tách thành hai lớp
- Thả viên sủi vào trong chai và quan sát
Quan sát hiện tượng:
- Dầu và nước tách thành hai lớp rõ ràng
- Khi thả viên sủi vào, các bong bóng màu chuyển động lên xuống
Giải thích hiện tượng: Giống như thí nghiệm dầu và nước, có thể thấy rằng dầu và nước không hòa vào nhau.
Khi viên sủi tan ra, nó tạo ra nhiều bong bóng khí đẩy màu nước đi lên trên. Khi bong bóng vỡ ra, màu lại rơi xuống, tạo nên chuyển động lên xuống rất đẹp mắt giống như đèn dung nham.
1.4. Thí nghiệm cho trẻ mầm non: Đổi màu khi pha trộn màu sắc
Thí nghiệm này giúp trẻ mầm non nhận biết rằng khi trộn các màu cơ bản với nhau sẽ tạo ra màu mới. Qua hoạt động quan sát sự thay đổi màu sắc, trẻ phát triển khả năng nhận biết màu, tư duy trực quan và tăng hứng thú khám phá thế giới xung quanh.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Cốc nhựa hoặc cốc thủy tinh trong suốt
- Nước sạch
- Màu thực phẩm hoặc màu nước an toàn cho trẻ
- Thìa khuấy hoặc ống nhỏ giọt
Thực hiện thí nghiệm:
- Đổ nước vào các cốc trong suốt
- Nhỏ từng màu cơ bản vào từng cốc nước (đỏ, xanh lam, vàng)
- Cho trẻ quan sát màu sắc ban đầu
- Trộn hai màu khác nhau vào cùng một cốc
- Khuấy nhẹ và quan sát sự thay đổi màu
Quan sát hiện tượng:
- Màu sắc trong cốc thay đổi khi trộn các màu
- Hai màu hòa vào nhau tạo thành màu mới
- Màu mới có sự khác biệt rõ ràng so với màu ban đầu
Giải thích hiện tượng: Khi hai màu gặp nhau, chúng sẽ kết hợp để tạo ra một màu mới. Ví dụ: đỏ + vàng = cam, đỏ + xanh lam = tím, vàng + xanh lam = xanh lá.
1.5. Thí nghiệm với nước cho trẻ mầm non: Dựng thuyền táo
Thí nghiệm giúp trẻ mầm non khám phá khả năng nổi của vật thể khi được tạo hình phù hợp. Thông qua việc tự tay dựng thuyền từ quả táo, trẻ còn có thể rèn luyện sự khéo léo của đôi tay và khả năng quan sát.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Quả táo
- Que kem hoặc que đè lưỡi
- Giấy màu, kéo, keo dán
- Một chậu để đựng nước
Thực hiện thí nghiệm:
- Cắt quả táo làm đôi
- Cắt giấy màu thành hình cánh buồm rồi dán lên que
- Cắm que vào chính giữa miếng táo
- Đổ nước vào chậu
- Nhẹ nhàng đặt thuyền táo lên mặt nước
Quan sát hiện tượng:
- Thuyền táo nổi trên mặt nước
- Khi có gió nhẹ hoặc thổi nhẹ, thuyền di chuyển trên mặt nước
Giải thích hiện tượng: Trong táo có nhiều khoảng trống chứa không khí, do đó khi làm thuyền táo thả vào nước chiếc thuyền sẽ nổi lên chứ không bị chìm.
1.6. Thí nghiệm với trứng thú vị
Đây là thí nghiệm giúp trẻ mầm non khám phá sự thay đổi trạng thái chìm – nổi của trứng trong các môi trường nước khác nhau. Từ đó kích thích tư duy, khả năng quan sát và so sánh.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- 2 quả trứng gà sống
- 2 cốc hoặc ly trong suốt
- Nước sạch
- Muối
- Thìa khuấy
Thực hiện thí nghiệm:
- Đổ nước sạch vào 2 cốc: 1 cốc chỉ chứa nước, 1 cốc cho muối vào và khuấy đều cho muối tan
- Nhẹ nhàng thả trứng vào từng cốc nước
Quan sát hiện tượng:
- Trứng chìm xuống đáy trong cốc nước thường
- Trứng nổi lên trong cốc nước muối
Giải thích hiện tượng: Trong nước thường, trứng nặng nên sẽ chìm xuống đáy. Khi cho muối vào, phân tử muối nâng trứng lên, vì vậy trứng sẽ nổi. Điều này giúp trẻ hiểu rằng khi nước thay đổi thì đồ vật thả vào cũng có thể chìm hoặc nổi khác nhau.
1.7. Thí nghiệm đơn giản cho trẻ mầm non: Marshmallow Shapes
Thí nghiệm này giúp trẻ mầm non làm quen với các hình dạng cơ bản thông qua hoạt động lắp ghép, đồng thời phát triển tư duy không gian, khả năng quan sát và sự khéo léo của đôi tay.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Kẹo marshmallow
- Tăm tre hoặc que nhựa an toàn
- Khay sạch
Thực hiện thí nghiệm:
- Cho trẻ quan sát các viên marshmallow và que nối
- Hướng dẫn trẻ cắm que vào marshmallow
- Ghép các viên marshmallow thành hình tam giác, hình vuông hoặc hình chữ nhật
- Khuyến khích trẻ thử tạo các hình khác nhau
Quan sát hiện tượng: Các viên marshmallow được nối với nhau bằng que tạo thành các hình dạng khác nhau
Giải thích hiện tượng: Việc kết nối que tăm với kẹo dẻo tạo nên những khối hình chắc chắn và ổn định. Trẻ có thể tự do sáng tạo nhiều hình dạng khác nhau theo ý thích, từ đó cảm thấy hứng thú và hào hứng khi tham gia hoạt động.
1.8. Thí nghiệm khám phá đám mây và mưa
Thí nghiệm giúp trẻ mầm non hình dung quá trình hình thành mưa một cách trực quan. Qua đó, trẻ hiểu được hiện tượng mưa xảy ra như thế nào, đồng thời phát triển khả năng quan sát và hứng thú khám phá các hiện tượng tự nhiên.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Cốc hoặc lọ thủy tinh trong suốt
- Nước sạch
- Kem cạo râu
- Màu nước hoặc màu thực phẩm
- Ống nhỏ giọt
Thực hiện thí nghiệm:
- Đổ nước sạch vào khoảng 2/3 cốc
- Phủ một lớp kem cạo râu lên trên mặt nước để tạo hình đám mây
- Nhỏ từ từ màu nước lên lớp kem
- Quan sát hiện tượng xảy ra bên trong cốc
Quan sát hiện tượng:
- Lớp kem nổi phía trên mặt nước như đám mây
- Màu nước thấm dần qua lớp kem
- Các vệt màu chảy xuống dưới giống như mưa rơi
Giải thích hiện tượng: Khi đám mây chứa quá nhiều nước, nó sẽ rơi xuống tạo thành mưa. Vì vậy, khi màu thấm qua lớp kem và chảy xuống nước, chúng ta thấy hiện tượng giống như mưa đang rơi.
1.9. Thí nghiệm cho bé: Kẹo mentos và coca
Đây là thí nghiệm thú vị giúp trẻ mầm non quan sát phản ứng mạnh mẽ khi các chất kết hợp với nhau. Hiện tượng tuy diễn ra rất nhanh nhưng vô cùng ấn tượng.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Chai nước ngọt Coca
- Kẹo Mentos
- Cốc
Thực hiện thí nghiệm:
- Mở nắp chai Coca
- Rót Coca ra cốc
- Để trẻ thả kẹo Mentos vào cốc và quan sát hiện tượng
Quan sát hiện tượng: Bọt khí phun trào trông giống như núi lửa
Giải thích hiện tượng: Trong nước Coca có rất nhiều bọt khí nhỏ. Khi thả kẹo Mentos vào, các bọt khí thoát ra cùng lúc nên đẩy nước ngọt phun lên cao.
2. Một số câu hỏi liên quan đến các thí nghiệm cho trẻ mầm non
Việc đưa các thí nghiệm STEM vào giáo dục mầm non đang ngày càng trở nên phổ biến bởi chúng phù hợp với định hướng giáo dục hiện đại lấy trẻ làm trung tâm và học thông qua trải nghiệm. Dưới đây là những lợi ích và tiêu chí lựa chọn thí nghiệm phù hợp với lứa tuổi này.
2.1. Lợi ích của thí nghiệm khoa học đối với trẻ mầm non là gì?
Thí nghiệm khoa học giúp trẻ mầm non học tập thông qua trải nghiệm thực tế, từ đó khơi dậy sự tò mò và niềm yêu thích khám phá thế giới xung quanh. Khi tham gia các thí nghiệm, trẻ được rèn luyện khả năng quan sát, suy nghĩ, so sánh và ghi nhớ hiện tượng.

Bên cạnh đó, các hoạt động này còn góp phần phát triển tư duy logic, kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng giao tiếp khi trẻ trao đổi và chia sẻ kết quả với bạn bè, thầy cô.
2.2. Tiêu chí lựa chọn thí nghiệm phù hợp cho trẻ mầm non là gì?
Khi cho trẻ mầm non làm quen với các thí nghiệm STEM, yếu tố an toàn cần được đặt lên hàng đầu. Bên cạnh đó, bạn nên lựa chọn nội dung thí nghiệm đơn giản, phù hợp với độ tuổi của trẻ, hiện tượng rõ ràng, dễ quan sát và giải thích.
Ngoài ra, thí nghiệm cần tạo được sự hứng thú, khuyến khích trẻ tham gia trực tiếp và có thể gắn với những sự vật, hiện tượng quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày để trẻ dễ hình dung và ghi nhớ.
3. Thực hành thí nghiệm bổ ích cùng thầy cô tại Casa dei Bambini
Khi theo học tại Casa dei Bambini, trẻ không chỉ được học trong một môi trường Montessori chuẩn quốc tế mà còn được chăm sóc và phát triển toàn diện ngay từ giai đoạn đầu đời.

Casa chú trọng xây dựng môi trường học tập an toàn, ấm áp giúp trẻ cảm thấy an tâm và tự tin khám phá thế giới xung quanh.
Đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm của nhà trường luôn theo dõi, hỗ trợ và khuyến khích từng trẻ phát triển theo nhịp độ riêng của mình.
Casa không chỉ tập trung vào kiến thức học thuật mà còn phát triển kỹ năng sống, tư duy sáng tạo, khả năng giao tiếp và thói quen tốt cho trẻ, tạo nền tảng vững chắc cho các giai đoạn học tập tiếp theo.
Nhìn chung, các thí nghiệm STEM mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sự phát triển của trẻ mầm non, giúp trẻ học tập thông qua trải nghiệm, quan sát và khám phá.
Tuy nhiên, để đạt hiệu quả giáo dục cao nhất, giáo viên và phụ huynh cần lựa chọn những thí nghiệm đảm bảo an toàn, phù hợp với độ tuổi và khả năng nhận thức của trẻ, từ đó tạo nên môi trường học tập vừa bổ ích vừa hứng thú cho trẻ mầm non.
Qua bài viết trên, Casa dei Bambini đã giới thiệu cho bạn một số thí nghiệm STEM cho trẻ mầm non khám phá khoa học thú vị. Nếu còn thắc mắc gì vui lòng liên hệ với Casa để được tư vấn và giải đáp nhanh nhất!


