Trong giáo dục mầm non, tình yêu dành cho trẻ là nền tảng quan trọng. Tuy nhiên, để có thể đồng hành cùng trẻ một cách đúng đắn, hiệu quả trong từng giai đoạn phát triển, yêu thương thôi là chưa đủ.
Giáo viên mầm non cần không ngừng học hỏi, cập nhật kiến thức mới và liên tục làm giàu “ngôn ngữ nghề” của chính mình. Bởi mỗi ngày đến lớp, trẻ không chỉ tham gia vào các hoạt động học tập đơn lẻ mà đang từng bước học cách hiểu bản thân, kết nối với người khác, điều tiết cảm xúc, giải quyết vấn đề và diễn đạt suy nghĩ.
Xuất phát từ tinh thần đó, Trường Mầm non Casa dei Bambini Montessori đã tổ chức buổi chia sẻ chuyên đề “Triết lý giáo dục sớm tại Australia”. Đây là hoạt động đào tạo nội bộ nhằm giúp đội ngũ giáo viên, nhân viên Casa mở rộng góc nhìn về giáo dục sớm hiện đại, củng cố nền tảng chuyên môn.
Khách mời chuyên môn với nền tảng học thuật và trải nghiệm quốc tế
Buổi chia sẻ được dẫn dắt bởi chị Phạm Thị Mai Anh – khách mời chuyên môn có nền tảng học thuật vững chắc và nhiều năm nghiên cứu, học tập trong lĩnh vực giáo dục tại Australia. Chị là Tiến sĩ Kinh tế, tốt nghiệp Đại học RMIT (Australia), đồng thời sở hữu bằng Thạc sĩ Giáo dục Mầm non tại Đại học Victoria (Australia).
Với kinh nghiệm của mình, chị Mai Anh đã mang đến cho đội ngũ Casa một góc nhìn hệ thống, khoa học nhưng gần gũi về triết lý giáo dục sớm tại Australia. Các kiến thức chuyên môn được truyền đạt dễ hiểu và có khả năng ứng dụng cao trong môi trường lớp học mầm non.
Nội dung buổi chia sẻ đã giúp giáo viên Casa hiểu hơn về “giáo dục sớm hướng đến điều gì” và cách chuyển hóa các nguyên lý đó thành thực hành sư phạm hằng ngày.
Giáo dục sớm tại Australia hướng đến sự phát triển toàn diện của trẻ
Giáo dục mầm non tại Australia nhấn mạnh rằng các hoạt động trong lớp học không chỉ nhằm mục tiêu hoàn thành bài hay tạo ra một sản phẩm cuối cùng. Quan trọng hơn, mỗi trải nghiệm học tập đều cần hướng tới sự phát triển toàn diện của trẻ trên nhiều phương diện.
Theo đó, giáo dục sớm tại Australia tập trung vào 5 nhóm mục tiêu cốt lõi.
- Trẻ hình thành bản sắc cá nhân và sự tự tin: Trẻ cần cảm thấy an toàn, được tôn trọng, được lắng nghe và được công nhận trong môi trường học tập. Khi trẻ có cảm giác thuộc về, trẻ sẽ dám thử nghiệm, dám sai và dám làm lại.
- Trẻ học cách kết nối và đóng góp với thế giới xung quanh: Trẻ không chỉ học cho riêng mình mà còn học cách hợp tác, chia sẻ, quan tâm đến người khác và xây dựng thái độ trách nhiệm trong cộng đồng.
- Trẻ phát triển sức khỏe thể chất và tinh thần tích cực: Giáo dục sớm quan tâm đến vận động và thể lực, chú trọng đến khả năng nhận diện cảm xúc, điều tiết cảm xúc khi đến lớp mỗi ngày.
- Trẻ là người học chủ động, ham khám phá: Trẻ được khuyến khích tò mò, kiên trì, thử nhiều cách tiếp cận khác nhau và tìm kiếm lời giải, thay vì thụ động chờ đợi đáp án đúng từ người lớn.
- Trẻ giao tiếp hiệu quả: Khả năng giao tiếp không chỉ giới hạn ở ngôn ngữ nói mà còn bao gồm việc diễn đạt qua vẽ, vận động, trình bày ý tưởng, lắng nghe và phản hồi.
Từ góc nhìn chuyên môn, năm nhóm mục tiêu này chính là “ngôn ngữ nghề” quan trọng, giúp giáo viên nhìn ra quá trình phát triển của trẻ thay vì chỉ tập trung vào kết quả bề nổi hay sản phẩm cuối cùng.
Học qua chơi, chơi đúng cách để học sâu
Một trong những điểm nhấn quan trọng của triết lý giáo dục sớm tại Australia là phương pháp play-based learning (học qua chơi). Trong cách tiếp cận này, chơi không phải là giờ nghỉ hay phần thưởng sau khi hoàn thành nhiệm vụ học tập. Chơi chính là con đường học tập tự nhiên nhất của trẻ.
Tuy nhiên, để chơi thực sự trở thành học tập có chiều sâu, cần có sự chuẩn bị và đồng hành có chủ đích từ phía giáo viên. Hai yếu tố quan trọng được nhấn mạnh là môi trường học tập phù hợp và sự quan sát, tương tác đúng lúc của giáo viên.
- Môi trường học tập cần được thiết kế với vật liệu mở, không gian linh hoạt và cách bố trí có chủ ý nhằm khơi gợi sự tò mò, khám phá của trẻ.
- Giáo viên đóng vai trò quan sát, gợi mở và hỗ trợ đúng thời điểm thay vì làm thay hoặc áp đặt cách chơi của mình lên trẻ.
Khi hai yếu tố này được kết hợp hài hòa, thông qua chơi, trẻ có thể phát triển đồng thời nhiều năng lực như ngôn ngữ, tư duy logic, kỹ năng xã hội, khả năng điều tiết cảm xúc, sự tập trung và tính kiên trì.
Hai công cụ sư phạm dễ áp dụng trong lớp học hằng ngày
Trong buổi chia sẻ, đội ngũ Casa đặc biệt quan tâm đến hai kỹ thuật sư phạm có thể áp dụng ngay trong thực tế lớp học.
Invitation to Play – gợi mở để trẻ chơi
Thay vì ra đề và yêu cầu trẻ làm theo mẫu có sẵn, giáo viên chuẩn bị các góc hoạt động như một lời mời gọi.
- Vật liệu được lựa chọn theo hướng mở, có thể sử dụng theo nhiều cách khác nhau.
- Không gian được bố trí vừa đủ để khơi gợi tò mò.
- Không có một kết quả duy nhất được áp đặt trước.
Khi được “mời gọi” bằng môi trường, trẻ sẽ chủ động bước vào trải nghiệm và tự xây dựng con đường học tập của riêng mình.
Sử dụng câu hỏi mở
Câu hỏi mở không nhằm kiểm tra đúng, sai mà nhằm kéo dài dòng suy nghĩ và giúp trẻ diễn đạt ý tưởng. Những câu hỏi như “Con đang làm gì thế?”, “Vì sao con chọn cách này?” hay “Nếu thử cách khác thì sẽ thế nào?” giúp trẻ cảm thấy được tôn trọng và lắng nghe.
Chu trình làm việc của giáo viên giúp lớp học ngày càng có chiều sâu
Một nội dung giá trị khác được chia sẻ là chu trình làm việc của giáo viên trong giáo dục sớm, bao gồm các bước: quan sát, phân tích, lên kế hoạch, tổ chức và nhìn lại để điều chỉnh.
Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi “Hôm nay dạy gì?”, giáo viên được khuyến khích bắt đầu từ câu hỏi “Hôm nay trẻ đang học điều gì?” và “Mình có thể hỗ trợ thế nào để trẻ đi xa hơn?”.
Cách tiếp cận này phù hợp với tinh thần Montessori mà Casa theo đuổi. Trong đó, quan sát được coi là nền tảng của mọi quyết định sư phạm và nhịp độ phát triển cá nhân của mỗi trẻ luôn được tôn trọng.
Casa dei Bambini giữ vững triết lý và không ngừng làm mới chính mình
Đối với Casa dei Bambini, một môi trường giáo dục chất lượng được tạo nên bởi chương trình học, đội ngũ giáo viên có năng lực chuyên môn và sẵn sàng học hỏi.
Buổi chia sẻ “Triết lý giáo dục sớm tại Australia” là một phần trong chuỗi đào tạo nội bộ nhằm mở rộng góc nhìn giáo dục sớm hiện đại, củng cố ngôn ngữ nghề chung và làm mới phương pháp tương tác với trẻ theo hướng tôn trọng, gợi mở và đồng hành.
Sau mỗi buổi học hỏi, điều Casa hướng tới không phải là một lớp học hoành tráng hơn về hình thức mà là những cách giáo dục đúng với nhu cầu phát triển của trẻ hơn, giàu ý nghĩa hơn để giúp trẻ tự tin, hạnh phúc, ham học theo cách tự nhiên nhất. Đây cũng chính là cam kết lâu dài của Casa dei Bambini trong hành trình đồng hành cùng trẻ và gia đình.
